Ethics, Accountability, and Governance of AI in Radiology: RSNA and Beyond
نگاهی به دیدگاههای RSNA و منابع بینالمللی درباره اخلاق، مسئولیتپذیری و حاکمیت هوش مصنوعی در رادیولوژی
هوش مصنوعی (AI) در حال ایجاد تحولی بنیادین در رادیولوژی است؛ از افزایش دقت تشخیص تا کاهش خطاهای انسانی
با این حال، چالشهایی مانند سوگیری الگوریتمی، جعبهسیاه بودن تصمیمات AI، نقض حریم خصوصی و مسئولیت خطاها نیازمند توجه جدی و چارچوبهای شفاف اخلاقی و حرفهای هستند.
چالشها و اصول کلیدی
1- اصول اخلاقی AI در رادیولوژی بر اساس بیانیههای مشترک RSNA و انجمنهای بینالمللی:
ارتقای رفاه بیمار و کاهش آسیب
توزیع عادلانه منافع و مضرات
احترام به کرامت انسانی و حریم خصوصی
پایبندی به اصول اخلاق پزشکی در تمام مراحل توسعه و استفاده از AI
2-شفافیت و توضیحپذیری (Explainability)
تصمیمات AI باید برای پزشکان قابلدرک باشند
هوش مصنوعی نباید بهصورت «Black Box» عمل کند
شفافیت باید در طراحی، آموزش، اعتبارسنجی و اجرای الگوریتمها حفظ شود
3-مسئولیتپذیری (Accountability)
مسئولیت نهایی تصمیمات تشخیصی همواره بر عهده رادیولوژیست است
هوش مصنوعی یک ابزار کمکتشخیصی است، نه تصمیمگیر مستقل
مراکز تصویربرداری موظف به پیشگیری از خطاها و تبعیض الگوریتمی هستند
4-کاهش بایاس و عدم تبعیض
آموزش رادیولوژیستها درباره بایاسهای AI
ایجاد ساختارهای Governance برای نظارت مؤثر
ثبت، گزارش و تحلیل خطاها و سوگیریها
کنترل کیفیت و پایش مداوم در محیط بالینی
5- Governance در مراکز تصویربرداری
تعریف شفاف نقش انسان و AI
پایش ایمنی و اثربخشی الگوریتمها در طول زمان
استفاده از ابزارهای RSNA مانند AI Central و ARCH-AI Certification
6-هوش مصنوعی در تولید محتوای علمی
بر اساس دستورالعملهای RSNA:
ذکر شفاف نام ابزار و نسخه AI الزامی است
مسئولیت کامل محتوا با نویسندگان انسانی است
هوش مصنوعی نباید بهعنوان نویسنده مقاله درج شود