ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻳﻚ ﺗﺨﺼﺺ ﺑﻴﻦ رﺷﺘﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ اﺻﻮل و ﺗﻜﻨﻴﻚﻫﺎى ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ را در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﻜﻲ و زﻳﺴﺖﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲﮔﻴﺮد. اﻳﻦ رﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﻲ، ﺗﻮﺳﻌﻪ، و ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزى ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﻓﻨﺎورىﻫﺎى تشخیصی/ درﻣﺎﻧﻲ و ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻣﻲﭘﺮدازد. ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از داﻧﺶ ﺧﻮد در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎى ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ، ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ، ﻣﻮاد و ﻧﺮماﻓﺰار، ﺑﻪ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼت ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻛﻤﻚ ﻛﺮده و ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﺑﻴﻤﺎران ﻣﻲﭘﺮدازﻧﺪ. وﻇﺎﻳﻒ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺖ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎى ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻴﻮﻣﻮاد، و ارزﻳﺎﺑﻲ و ﺗﻀﻤﻴﻦﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ اﺳﺖ. اﻳﻦ رﺷﺘﻪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎى ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﻃﺮاﺣﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮدارى و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞﻫﺎى درﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲﭘﺮدازد.
ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﻪ ﻗﺮنﻫﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﺎزﻣﻲﮔﺮدد، اﻣﺎ اﻳﻦ ﺗﺨﺼﺺ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﻣﻨﺴﺠﻢ در ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺖ. در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺮاﺣﻞ ﻛﻠﻴﺪى در ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ اﻳﻦ ﺗﺨﺼﺺ اﺷﺎره ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ:
دوران ﺑﺎﺳﺘﺎن: اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎى اﺑﺘﺪاﻳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﺎﻗﻮﻫﺎى ﺟﺮاﺣﻲو وﺳﺎﻳﻞ ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻤﺪنﻫﺎى ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺼﺮ، ﭼﻴﻦ و ﻳﻮﻧﺎن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد. اﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎ ﻧﺸﺎندﻫﻨﺪه ﺗﻼش اﻧﺴﺎنﻫﺎ ﺑﺮاى ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ در درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎرىﻫﺎ ﺑﻮدﻧﺪ.
ﻗﺮن ﻧﻮزدﻫﻢ: ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻠﻢ ﻓﻴﺰﻳﻚ و ﺷﻴﻤﻲ، اﺑﺰارﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪى ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﺘﺘﻮﺳﻜﻮپ ﺗﻮﺳﻂ رﻧﻪ ﻻﺋِﻨِﻚ در ١٨١٦ و ﺗﺮﻣﻮﻣﺘﺮ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺖ. اﻳﻦ دوره آﻏﺎزﮔﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژى در ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﻮد و ﭘﺎﻳﻪﮔﺬار ﺗﺤﻮﻻت ﺑﻌﺪى در ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺷﺪ.
اواﻳﻞ ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ: ﻇﻬﻮر ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژىﻫﺎى ﻧﻮﻳﻦ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺷﻌﻪ اﻳﻜﺲ (ﺗﻮﺳﻂ وﻳﻠﻴﺎم رﻧﺘﮕﻦ) در سال ١٨٩٥ ﻛﻪ اﻧﻘﻼﺑﻲ در ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﻴﻤﺎرىﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد. ﺗﺄﺳﻴﺲ اوﻟﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى آﻣﻮزﺷﻲ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ در داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ.
دﻫﻪ :١٩٦٠ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژىﻫﺎى ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى دﻳﺎﻟﻴﺰ، ﻗﻠﺐ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ، و دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎى ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮدارى ﻣﺎﻧﻨﺪ MRI و .CT ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎى ﺣﺮﻓﻪاى ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻧﺠﻤﻦ ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن ﭘﺰﺷﻜﻲ آﻣﺮﻳﻜﺎ (AAMI) و اﻧﺠﻤﻦ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ زﻳﺴﺖﭘﺰﺷﻜﻲ EMBS) .(IEEE
دﻫﻪ ١٩٨٠ ﺗﺎ :٢٠٠٠ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖﻫﺎى ﭼﺸﻤﮕﻴﺮ در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻴﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژى و ﻧﺎﻧﻮﺗﻜﻨﻮﻟﻮژى ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد درﻣﺎنﻫﺎ و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻛﻤﻚ ﻛﺮد. اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺳﺎزى و ﻛﻴﻔﻴﺖ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ.
ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺖ و ﻳﻜﻢ: ﻇﻬﻮر ﻓﻨﺎورىﻫﺎى دﻳﺠﻴﺘﺎل و ﻫﻮش ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ ﻛﻪ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﺑﺰرگ در ﺗﺸﺨﻴﺺ و درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎرىﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد. ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ روى ﺗﻠﻔﻴﻖ ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﻧﻮﻳﻦ ﺑﺎ روشﻫﺎى ﺳﻨﺘﻲ درﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮاى اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎران.
ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ اﻣﺮوزه ﻳﻜﻲ از رﺷﺘﻪﻫﺎى ﻛﻠﻴﺪى در ﺣﻮزه ﺳﻼﻣﺖ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻓﻨﺎورىﻫﺎ و ﻧﻴﺎزﻫﺎى روزاﻓﺰون ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﭘﺰﺷﻜﻲ، ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺤﻮل اﺳﺖ. اﻳﻦ رﺷﺘﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ارﺗﻘﺎء ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ در ﻧﻮآورىﻫﺎى درﻣﺎﻧﻲ و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻧﺪﻫﺎى ﻛﻨﻮﻧﻲ، ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺣﻮزهى ﭘﻮﻳﺎ ﺑﺎ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎى ﻓﺮاوان ﺑﺮاى ﭘﮋوﻫﺶ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ آﻳﻨﺪهاى روﺷﻦ را ﺑﺮاى ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺸﺮ رﻗﻢ ﺧﻮاﻫﺪ زد. ﺑﺮ اﺳﺎس ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲﻫﺎى Markets and Markets، ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ در ﺳﺎل ٢٠٢٥ ﺑﻪ ارزش ٦٥٠ ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ رﺷﺪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻛﻴﻔﻲ را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺮآوردﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﻧﻘﺺﻫﺎى ﻓﻨﻲ در ﺗﺠﻬﻴﺰات ﭘﺰﺷﻜﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪاى ﻣﻌﺎدل ده ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر ﺑﺮاى ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎى ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺒﻖ ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، 75 درﺻد ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺲ از ﺗﺄﻳﻴﺪ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻛﻴﻔﻲ، از ﻓﻨﺎورىﻫﺎى ﺟﺪﻳﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.
