مؤسسه فیزیک و مهندسی در پزشکی (Institute of Physics and Engineering in Medicine – IPEM) یک نهاد حرفهای و علمی مستقر در بریتانیا است که به نمایندگی از فیزیکدانان پزشکی، مهندسان زیستپزشکی و متخصصان فناوری سلامت فعالیت میکند. این مؤسسه بیش از ۴۶۰۰ عضو از بخشهای صنعتی، دانشگاهی و بالینی دارد و یکی از معتبرترین نهادهای اروپایی در زمینه ارتقای کیفیت، ایمنی و نوآوری در فناوریهای پزشکی است.
اهداف و مأموریت: مأموریت اصلی IPEM ارتقای سلامت از طریق کاربرد فیزیک و مهندسی در پزشکی است. شعار این سازمان “بهبود سلامت از طریق فیزیک و مهندسی در پزشکی” است. اهداف کلیدی آن شامل، ترویج علم و عمل حرفهای در فیزیک پزشکی و مهندسی پزشکی، استانداردسازی فرآیندها و تضمین ایمنی بیماران در استفاده از فناوریهای تصویربرداری و درمانی، فراهمسازی آموزش مداوم برای متخصصان حوزه فیزیک و مهندسی پزشکی، حمایت از پژوهشهای علمی و فناوریهای نوین در حوزه تصویربرداری، پرتودرمانی و بیوفیزیک میباشد.
IPEM تحت نظارت هیئتی منتخب اداره میشود و شامل شوراهای تخصصی در زمینههای مختلف مانند فیزیک پزشکی، مهندسی بالینی، تصویربرداری و رادیوتراپی است. همچنین این نهاد مجاز به اعطای گواهینامههای حرفهای و عضویت در سطوح مختلف از جمله Fellow است.
فعالیتها و خدمات: تدوین راهنماها و دستورالعملهای تخصصی IPEM مجموعه گستردهای از راهنماهای علمی و فنی را برای فیزیکدانان و مهندسان پزشکی منتشر میکند. این دستورالعملها شامل موضوعاتی مانند کنترل کیفیت دستگاههای تصویربرداری، ایمنی بیماران، طراحی تجهیزات پزشکی و فناوریهای نوظهور است. این مؤسسه برنامههای آموزش مداوم (Continuing Professional Development – CPD) برگزار میکند که به اعضا اجازه میدهد دانش و مهارتهای خود را با پیشرفتهای روز هماهنگ کنند. دارای گروههای تخصصی در زمینههایی مانند تصویربرداری اولتراسوند، MRI، فیزیک پرتو و مهندسی بالینی است که بستری برای تبادل دانش بین متخصصان فراهم میکند. IPEM چندین مجله و گزارش تخصصی در زمینه فناوریهای تصویربرداری و فیزیک پزشکی منتشر میکند و یکی از مراجع اصلی علمی در اروپا محسوب میشود. این مؤسسه با سازمانهای جهانی مانند IAEA، AAPM، WFUMB و IEC همکاری دارد تا استانداردهای بینالمللی ایمنی و کیفیت در تصویربرداری و درمان را ارتقا دهد.
اهمیت IPEM در حوزه تصویربرداری پزشکی: اگرچه تمرکز اصلی IPEM بر حوزههای تصویربرداری پرتویی مانند X-ray، MRI و CT است، اما چارچوب استانداردسازی و کنترل کیفیت آن برای اولتراسوند نیز کاربرد دارد. برای پژوهشگرانی که در حوزه مهندسی پزشکی و تصویربرداری غیرتهاجمی کار میکنند، دستورالعملهای IPEM میتواند به افزایش دقت اندازهگیری، اطمینان از صحت دادهها و تکرارپذیری نتایج کمک کند. در ارزیابی داربستهای زیستی و بررسی بافتهای مهندسیشده، استفاده از اصول فیزیکی و استانداردهای تصویربرداری که IPEM آنها را ترویج میکند، تضمین میکند که تصاویر و دادهها از کیفیت و اعتبار علمی بالایی برخوردار باشند. همچنین، عضویت در IPEM یا استفاده از منابع آن میتواند در مسیر حرفهای پژوهشگران مهندسی پزشکی و تصویربرداری، بهویژه در اروپا، اعتبار قابلتوجهی ایجاد کند.
با رشد سریع فناوریهایی مانند تصویربرداری مولکولی، هوش مصنوعی، نانوپزشکی و ترکیب دادههای چندموداله، IPEM نقش مهمی در تدوین چارچوبهای اخلاقی، فنی و آموزشی برای این حوزهها ایفا میکند. این مؤسسه به طور فعال در آموزش مهندسان زیستی و فیزیکدانان پزشکی در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در تصویربرداری اولتراسوند و MRI مشارکت دارد.
مؤسسه IPEM یکی از نهادهای کلیدی در جهان در حوزه فیزیک پزشکی و مهندسی زیستی است. این سازمان با تمرکز بر ایمنی، استانداردسازی، آموزش و پژوهش، نقش مهمی در بهبود فناوریهای پزشکی و افزایش کیفیت خدمات تصویربرداری ایفا میکند. برای پژوهشگرانی که در حوزه مهندسی پزشکی و اولتراسوند فعالیت دارند، آشنایی با دستورالعملها و استانداردهای IPEM میتواند به ارتقای سطح پژوهش، اطمینان از دقت اندازهگیری و افزایش اعتبار علمی کمک کند.
نکات کلیدی:
IPEM در بریتانیا مستقر است و بیش از ۴۶۰۰ عضو دارد. تمرکز آن بر فیزیک پزشکی، مهندسی بالینی و تصویربرداری پزشکی است. برنامههای آموزشی و حرفهای بینالمللی ارائه میدهد.
در همکاری با IAEA، WFUMB، AAPM و IEC در تدوین استانداردهای جهانی نقش دارد.
برای پژوهشهای اولتراسوند و مهندسی بافت، منابع و استانداردهای IPEM میتواند مبنایی معتبر برای کنترل کیفیت و ایمنی باشد.